Cmentarz żydowski w Krzepicach

 Witajcie, 

Przedstawiłam Wam historie Żydów z Krzepić oraz pokazałam synagogę która po nich została, dziś natomiast pokażę Wam miejsce ich wiecznego spoczynku.

Cmentarz znajduje się kilkaset metrów od synagogi, wśród  pól, i drzew. Jego powstanie datuje się na 1740, natomiast ostatni pochówek odbył się w 1946 roku. Po wojnie kirkut ulegał stopniowej dewastacji, dziś jest bardzo zaniedbany i zarośnięty.

Kirkut zabytkowy, ale także unikatowy ze względu na żeliwne macewy, które w większości wykonana była w hucie Kuźnicy Starej, która w XIX w. Znajdowała się w rękach Żydów.

Najstarszy zachowany nagrobek pochodzi z 1740r. , ostatni z 1946r. Na nekropolii zachowało się do naszych czasów 640 nagrobków.

Dziś prawdopodobnie nie znajdziemy wszystkich z 640 nagrobków, wiele z nich padło łupem złomiarzy,  część leży wdeptana w trawnik, inne połamane. 

 

               Zobaczcie Sami, to miejsce z „duszą” .Jak dla mnie jest niesamowite.

 

                                             

Synagoga w Krzepicach

 Witajcie, 

Ostatnio opisałam historię krzepickich Żydów, dziś przedstawię Wam to co na naszych ziemiach pozostało po społeczności Żydów. 

Synagoga.

Budowa synagogi datowana jest na lata 1814- 1822. Ludność żydowska usamodzielniła się na tyle, by powstała dzielnica żydowska w Krzepicach. 

 Budynek synagogi wybudowany w stylu neoklasycystycznym na planie prostokąta z cegły i kamienia wapiennego oraz głazów, wejście natomiast ujęte w cztero-kolumnowy portyk zwieńczony tympanonem. Ponad wejściem znajduje się tabliczka w formie otwartej księgi ze stylizowaną Gwiazdą  Dawida podtrzymywaną przez dwa lwy. Wewnątrz tej gwiazdy znajduje się hebrajski napis, który tłumaczy się jako „O jakimże lękiem napawa to miejsce! Nic tu innego, tylko dom Boży i brama do nieba”.

W murach synagogi znajdują się otwory okienne wąskie i wysokie zakończone łukiem. Na ścianie głównej w sali modlitewnej zachowała się nisza po Świętej Arce- ozdobnej szafie, w której przetrzymywano zwoje Tory. 

Obok synagogi znajdowała się Szkoła Żydowska, Mykwa i dom Rabina. 

Budynek synagogi jest w stanie ruiny, dach jest zabezpieczony przed następującą dewastacją. 

Torpedownia- Babie Doły Gdynia.

Cześć, 

Dziś stwierdziłam że pokaże Wam coś czego jeszcze nie było, są to ruiny torpedownii powstałej w czasie II wojny światowej, ściślej mówiąc niemieckiego ośrodka badawczego torped, którego budowa rozpoczęła się 1940 roku.

Torpedownia wybudowana na kesonach, w Zatoce Gdańskiej trzysta metrów od brzegu, z lądem połączona molo, po którym odbywał się za pomocą kolejki wąskotorowej transport podzespołów torped.

 W Gdyni funkcjonowały dwa ośrodki badawcze, Torpedowaffenplatz Hexengrund w Babim Dole oraz orpedo Versuchsanstalt Oxhöft na Oksywiu. Oba ośrodki pomimo że działały nie zależnie od siebie, były połączone ze sobą kolejką wąskotorową. TWP było ośrodkiem badawczym Luftwaffe, natomiast TVA – Kriegsmarine (niemiecka marynarka wojenna).

W torpedowni znajdowała się hala montażowa oraz pomieszczenia techniczno-inżynierskie, elektrownia, warsztaty, magazyn głowic i torped, hamownia silników. Posiadała także wieżę obserwacyjną, z której specjalne urządzenia skierowane w głąb Zatoki Gdańskiej obserwowały tor wystrzelonych torped. Na dnie zatoki wyły wydrążone specjalne tunele, którymi poruszały się torpedy. testowe torpedy były wyławiane z dna przez okręty,  a następnie poddawane analizie.

Po II wojnie światowej obiekt został przejęty przez Armię Czerwoną.  Wszystkie urządzenie które funkcjonowały w torpedowni zostały rozgrabione i wywiezione w głąb ZSRR, czy kiedykolwiek były ponownie zamontowane i używane nie wiadomo.

Po wojnie aby utrudnić dostęp do obiektu wyburzono molo,  natomiast pomost i zabudowania były wykorzystywane do lat 80 XX w. przez wojskowych płetwonurków jako akwen do ćwiczeń. Na przełomie lat 70 i 80 XX w. zawaliła się frontowa ściana budynku, a z czasem wszystkie stropy się pozapadały. po torpedowni dziś pozostał sam szkielet.

Smutny widok... .

 

Żydzi w Krzepicach.

 Witajcie, 

 Dziś przedstawię Wam historię Żydów Krzepickich, a w następnych postach pokażę Wam co po nich pozostało.

Warto wspomnieć że pierwsi osadnicy żydowscy pojawili się na terenie Krzepić w XVII wieku. Ich liczba pomału rosła - w 1720 r., w Kuźniczce za rzeką Liswartą mieszkały cztery rodziny żydowskie. 

W 1730 roku otwarto pierwszą w mieście synagogę. Jak wcześniej wspomniałam liczba osadników żydowskich wzrastała powoli tak też w 1765 r., ich liczba wynosiła sto szesnaście osób, wtedy też zdecydowano o założeniu dzielnicy żydowskiej w Krzepicach. Dzielnicę utworzono na murami miejskimi i nazwano ją Nowym Miastem Krzepice obecnie są to Nowokrzepice. 

W 1847 roku w Krzepicach mieszkało tysiąc pięćdziesięciu czterech Żydów. W 1880 było ich tysiąc czterystu pięćdziesięciu sześciu. W 1908 r. Tysiąc siedmiuset, a w 1931 r. Tysiąc sześciuset trzydziestu sześciu. Życiu w Tamtym czasie posiadali w mieście dwie synagogi. 

Początek II wojny światowej oznaczał stopniowe wyniszczanie krzepickich Żydów. W 1939 r. Starsza synagoga została uszkodzona przez bombę, co skutkowało decyzją o rozbiorze budynku. 

W 1941 roku w Krzepicach okupant utworzył getto dla Żydów. W czerwcu i lipcu 1942 r. Niemcy w dwóch transportach wysiedlili mieszkańców getta kierując ich do KL Auschwitz- Birkenau. 

Po wojnie do Krzepić wróciła tylko garstka Żydów, natomiast okres bytności Żydów w tym mieście zakończyła się wraz ze śmiercią ostatniego krzepickiego Żyda w 1993 roku. 

W Krzepicach pozostała zniszczona synagoga bez dachu, oraz kirkut.